Hardware Arena

Çip üreticisi devi Intel, meşhur X58 yonga setini çıkaralı neredeyse üç yılı geçmek üzere. Piyasadaki ilk gününden itibaren çetinceviz oyunsever ve yüksek performans arayanların ilk tercihlerinden bir tanesi olmayı başarmıştı. Halen de güncelliğini yitirdiği pek söyleyemeyiz. Firmanın agresif soket değiştirme politikası ve güçlü işlemcileri derken bu kez X79 yonga seti ve Sandy Bridge E serisi işlemciler ile karşımızda. Yeni setle gelen LGA2011 soketi de bu ikili ile çalışmak isteyenlerin kullanacağı fiziksel yuva. Henüz sadece üç işlemci (iki tanesi satışta, üçüncüsü duyuruldu ancak daha piyasa değil) ile şu an için pek fazla alternatif sunamayan yeni soket ve yonga seti, beklendiği üzere piyasadaki en iyi işlemci gücünü sağlamak amacıyla üretildi. Sandy Bridge-E'den sonra Ivy Bridge ile devamı gelecek bu işlemciler ile biraz da ileriye yatırım yapıldığını söyleyebiliriz.

Bu ön incelememizde X79'un ve Sandy Bridge-E işlemcilerin getirdiği özelliklere göz atıp LGA2011 tabanlı üst seviye Asus P9X79 Deluxe anakartına yakından bakacağız.

X79 Yonga Seti

Intel'in huyudur, ne zaman mimari değiştirseler beraberinde soket yapısı da değiklik gösterir. Pek çoğumuz bu durumdan şikayetçiyiz fakat elimizden bir şey gelmiyor tabiki. Her ne kadar X79 yonga seti yeni çıkmış olsa da, çok farklı özellikler göremiyoruz. Genel olarak baktığımızda selefi Z68'le neredeyse aynı. En büyük fark tabiki soket yapısı. Sandy Bridge-E işlemciler için LGA2011' geçildi. Bildiğiniz gibi Z68'de LGA1155 yapısında Sandy Bridge işlemciler söz sahibiydi. 2011 ile birlikte soket çok daha büyük ve kare yerine dikdörtgen şekilde. İşlemci sabitleme mekanizması da daha iyi baskı için çift yönlü hale getirildi. Başta biraz karmaşık gelse de pek önem teşkil etmeyen bir durum.

Herhangi bir X79 anakarta bakınca göreceğiniz ilk fiziksel şey birbirinden ayrı bellek slotları olacaktır. Yeni yonga seti ile artık dört kanallı bellek kullanımına geçildi. Böylece slot sayısı da sekize yükseldi (bazı düşük modellerde 2+2 şeklinde toplam dört adet de olabiliyor). Hem veriyollarının eşit uzaklıkta olması hem de anakartta daha iyi yerleşim yapılabilmesi için işlemcinin sağına ve soluna olarak ayrıldılar. Dört kanal ile çok daha yüksek bant genişliğine sahip olmak mümkün, ancak bu değildir ki çift kanal kullanımı artık kalktı. Yine iki adet modül takarak dual kullanmak mümkün. DDR3 belleği olup da sistem güncellemesi yapacaklar için kullanışlı bir ayrıntı.

X79 ile gelen bir diğer özellik ise işlemci ve PCI Express 2.0 arası iletişimin 40 kanal ile toplamda 40 GB/s bant genişliğine ulaşılabilmesi. Z68'de bu değer 16 idi. Bu da demek oluyor ki X79'da çift x16/tek x8, tek x16/üç x8 ya da tek x16/çift x8/çift x4 ile toplamda beş kart kullanmak mümkün olacak.Yani anlayacağınız çoklu kartlar ile yüksek grafik gücü isteyen kullanıcılar Nvidia nForce 200 köprüsü olmadan dahi amaçlarına ulaşabilecekler. Ek olarak işlemcilerde PCI-e 3.0 desteği ile ilgili bilgiyi biraz aşağıda bulabilirsiniz.

X79'da yontulan özellikler de var malesef. Bunlardan en büyüğü Intel Smart Response teknolojisi. Bu teknoloji sayesinde SSD ve sabit disk ortak çalışarak en çok kullandığınız veriler SSD üzerinden işleniyor. Böylece hızlı tepkilere kavuşulabiliyor. Sabit diskinize ön bellek oluyor diyebiliriz. Z68 yonga setinde var alan bu özellik artık yeni seride yer almayacak. Fakat insan şu düşünceyi de aklına getirmeden edemiyor; bu kadar yeni ve pahalı X79 ve Sandy Bridge-E ikilisini satın alan bir kişi sanırızki tek bir SSD'yi boot olarak kullanabilir. O nedenle bir bakıma kendimizi kandırabiliriz :) Bu arada hatırlatmakta fayda var; Intel'in kaldırdığı bu özellik hepsinde olmasa da bazı Asus anakartlarda Marwell kontrolcüsü ile kullanıcıya sağlanıyor. Az sonra detaylı bakacağımız P9X79 Deluxe'te olduğu gibi.

Toplamda 14 adet USB 2.0 portuna olanak tanıyan yonga seti, büyük umutlarla beklenenin aksine doğal USB3.0 desteğine sahip değil. Kart üzerinde yer alacak bir kontrolcü ile daha önceden olduğu gibi mümkün kılınacak. SATA tarafında doğal destek 6 adet, bunlardan 4 tanesi 6.0 Gb/s hızında. Yine daha fazla çıkış ayrı bir kontrolcü ile sağlanacak. Dediğimiz gibi, Z68'e benzer özellikler.

 

Sandy Bridge-E Ä°ÅŸlemciler

LGA1155 ile fırtınalar koparan Sandy Bridge işlemcileri, yüksek performanslarının yanında çok rahat hızaşırtılabilmeleri ile kullanıcıların beğenisini kazanmıştı. "E" eki ile yenilenen modeller de öncekileri ile oldukça benzerlik gösteriyorlar. Ortak kullanılan L3 ön belleği çekirdeklerin daha uyumlu iletişimi için aralarında konumlandırılmış. Sandy Bridge ile tanıştğımız halka veriyolu da yine çekirdekler, önbellek ve diğer bölümler arası veri taşınmasında kullanılıyor.

Belli başlı önemli değişikliklere bakacak olursak E serisinde grafik kontrolcüsü yer almayacak. Tabi bu asıl hedef kitle olan üst-uç donanımseverleri pek etkilemeyecektir. Yine eski grafik kontrolcüsü ile çalışan QuickSync de artık yok. QuickSync destekli medya çeviricilere alışmış iseniz bu belki sizi üzebilir. Ancak yine de 6 doğal ve 12 sanal çekirdek ile bu tarz işlemeler herhangi bir sorun teşkil etmeyecektir.

Zarın hatra değer bölümü 40 kanal PCI Express iletişimi için ayrılmış durumda. Güncel Sandy Bridge'e nazaran bu muazzam bir gelişme. PCI-e 3.0 desteğinin resmi olarak yer aldığı söylenemese de anakart üreticileri kendinden çok emin şekilde işlemci ve X79 kartlar 2012'de uygun grafik kartları çıktığında sorunsuz PCI-e 3.0 olarak çalışacaklarını belirtiyor.

Bellek kontrolcüsü de artık dört kanala kadar çıktı. Bu da teoride 51.2 gb/s'lik bant genişliğine olanak tanıyor. LGA1366'da üç kanalken LGA1155/6'da çifte düştüğünü düşünürsek, sanırız bunu da bir gelişme olarak görebiliriz. Bu yeni yapı piyasada yaygınlaştıkça bellek üreticilerinden de çeşitli dört modüllü versiyonlar göreceğiz, ki zaten satışlarına da başladılar. Zaten bu kadar güçlü veri yolundan yararlanmak için de dört slotun tamamının kullanılması gerekiyor.

İlginç bir nokta, işlemci zarına bakacak olursanız iki adet çekirdeğin iptal edildiğini görebilirsiniz. Bu boşluklar mutlaka yakında gelecek olan Xeon modellerinde doldurulmuş olacaklar. Fakat Intel'in neden boş bıraktığına pek anlam veremedik. Bu kadar yüksek MHz'lerde sekiz çekirdeğin çalışması ne kadar zor olsa da yine de düşük hızlarda 8 doğal / 16 sanal ile çoklu çekirdek kullanımına muhtaç kullanıcıları fazlasıyla memnun edebilirdi. Üretim planında yer alacak modeller 6 ve 4 çekirdekli olarak piyasaya sürülecekler, şu an için daha fazlası yok.

Ortak L3 önbelleği Core i7-3960X'te 15 Mb, Core i7-3930K'da 12 Mb olarak seçilmiş. Önceki serilerde durum LGA1366 ve LGA1155'te en fazla 8 Mb idi. Zara bakacak olursak Core i7-3960X maksimum L3 kapasitesini kullanıyor diyebiliriz. Yani gelecek olan 8 çekirdekli Xeon'larda da bu değer 15 Mb kalacaktır.

Yeni Sandy Bridge-E işlemciler önceki modellere göre daha büyük yapıya sahipler. Soğutucuların artık daha geniş bir alanı ısıdan korumaları gerekiyor, belki önceki işlemcilere nazaran biraz daha kötü sonuçlar elde edebilirler. Ek olarak Intel satılan LGA2011 işlemcilerde kutu içersinde soğutucu vermiyor. Üretim teknolojisi yine Sandy Bridge'ler gibi 32 nm. Sadece 434.72 mm²'lik zara 2.27 milyar transistör yerleştirilmiş.